21 października 2026 roku na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu odbył się pogrzeb 49 ofiar reżimu komunistycznego. Wśród pochowanych w Kwaterze Żołnierzy Niezłomnych znaleźli się trzej żołnierze Armii Krajowej Obwodu Dębica oraz ich współpracownik ze Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.
W środę, 21 października 2026 roku, na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu odbyły się uroczystości pogrzebowe 49 ofiar komunistycznych represji — żołnierzy oraz działaczy polskiego podziemia niepodległościowego. Wśród osób pochowanych byli trzej żołnierze Armii Krajowej Obwodu Dębica, a także ich współpracownik ze Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.
Uroczystość na Cmentarzu Osobowickim poświęcono pamięci osób, które po zakończeniu II wojny światowej nadal działały na rzecz niepodległej Polski i stały się ofiarami represji ze strony władz komunistycznych.
W gronie 49 osób pochowanych w Kwaterze Żołnierzy Niezłomnych znaleźli się przedstawiciele dębickiego podziemia niepodległościowego:
- ppłk Ludwik Marszałek „Zbroja” (1912–1948) – oficer Wojska Polskiego, komendant Obwodu AK Dębica oraz kierownik Wrocławskiego Okręgu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.
- kpt. Jan Klamut „Górski” (1913–1948) – oficer Obwodu AK Dębica, informator Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” w Ludowym Wojsku Polskim w Kłodzku.
- por. Stanisław Dydo „Steinert” (1922–1948) – żołnierz dywersji Obwodu AK Dębica, pełniący obowiązki kierownika Wrocławskiego Okręgu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.
Razem z nimi pochowano także Władysława Ciska „Roma” (1921–1948), żołnierza Bazy AK w Budapeszcie oraz kierownika Wydziału Informacji Wrocławskiego Okręgu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.
Wszyscy czterej zostali zamordowani 27 listopada 1948 roku we Wrocławiu.
Uroczysty hołd dla ofiar reżimu komunistycznego
W ceremonii wziął udział Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki. W wystąpieniu zwrócił uwagę na znaczenie pamięci o żołnierzach podziemia niepodległościowego oraz ich poświęceniu w walce o wolną Polskę.
Odwołując się do słów Łukasza Cieplińskiego „Pługa”, prezydent mówił o „niespełnionych snach, które powstają z mogił” dzięki rodzinom ofiar, historykom oraz wszystkim osobom zaangażowanym w przywracanie pamięci o zamordowanych.
Prezydent złożył również wieniec przed Pomnikiem „Ofiarom Terroru Komunistycznego 1945–1956”.
W kaplicy cmentarnej odprawiono mszę świętą w intencji ofiar reżimu komunistycznego. Następnie odbył się uroczysty pochówek w Kwaterze Żołnierzy Niezłomnych. W wydarzeniu uczestniczyły rodziny zamordowanych, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, wojska, instytucji publicznych, a także środowisk kombatanckich i patriotycznych. Obecny był również zastępca burmistrza Dębicy Maciej Małozięć.
Pogrzeb stanowił część działań Instytutu Pamięci Narodowej, związanych z badaniem oraz upamiętnianiem miejsc pochówku ofiar komunistycznych represji. W latach 2024–2026 na Cmentarzu Osobowickim prowadzono ekshumacje szczątków z dawnych kwater więziennych, gdzie po wojnie potajemnie grzebano osoby zamordowane i zmarłe we wrocławskich więzieniach.
Uroczystość była wyrazem pamięci o żołnierzach, którzy za działalność niepodległościową zapłacili najwyższą cenę, a przez dziesięciolecia nie mieli godnego miejsca spoczynku.
