„Zawołani po imieniu” odsłonięcie pamiątkowej tablicy pod brzosteckim Przedszkolem”Zawołani po imieniu” odsłonięcie pamiątkowej tablicy pod brzosteckim Przedszkolem – galeria

22 czerwca  Instytut Pileckiego wraz ze Starostwem Powiatowym oraz Gminą Brzostek upamiętnił Jana Jantonia z Woli Brzosteckiej oraz Apolonię i Stanisława Gaconiów z Bukowej, zamordowanych za pomoc Żydom w czasie niemieckiej okupacji. Uroczystość odbyła się w ramach programu "Zawołani po imieniu" dzięki któremu odkrywamy historie Polaków, ratujących Żydów od Zagłady płacących najwyższą cenę – życiem własnym i często swoich najbliższych.

- zawolani_po_imieniu_pomnik_brzostek_vi_2022a_img_8148.jpg

Jan Jantoń został zamordowany w wieku 31 lat za pomoc zaprzyjaźnionej żydowskiej rodzinie Fischów, która zwróciła się z prośbą o schronienie latem 1942 roku podczas próby ostatecznej likwidacji ludności żydowskiej przez okupanta niemieckiego. Ukrywali się przez trzy miesiące w domu Jantoniów, a następnie w leśnej kryjówce. Jednakże na skutek donosu 8 grudnia 1942 roku Niemcy odkrywszy ziemiankę wymordowali ukrywanych, a następnie zastrzelili Jana Jantonia, zmierzającego tego dnia do kryjówki z pożywieniem. Ofiary zostały pochowane w miejscu egzekucji, gdzie spoczywają po dzień dzisiejszy.

Na pograniczu wsi Bukowa i Januszkowice, kilka kilometrów od miejsca tragedii rodziny Fischów i Jantoniów bezdzietne małżeństwo Apolonii i Stanisława Gaconiów przyjęło pod swój dach żydowską dziewczynkę. Była ona przedstawiana jako siostrzenica Apolonii, jednak wieść o jej żydowskim pochodzeniu dotarła do Niemców. W maju 1943 roku funkcjonariusze jasielskiej placówki Gestapo pojawili się w domu Państwa Gaconiów. Na miejscu zastrzelili dziecko oraz jego opiekunów. Ciała ofiar zostały pogrzebane w miejscu egzekucji. Po kilku tygodniach zwłoki Apolonii i Stanisława wydobyto i przeniesiono na cmentarz, natomiast dziewczynka nadal spoczywa w miejscu tragedii.

 Podczas  uroczystości obecni byli między innymi potomkowie rodzin: Jantoniów i Gaconiów. Zaś do obecnych swoje słowa na piśmie skierował Asher Roth, krewny rodziny Fischów, zamordowanej wraz z Janem Jantoniem.

 Od 2019 roku „Instytut Pileckiego” upamiętnia Polaków wykazujących się heroizmem w obliczu niemieckiego terroru. Dotychczas, w ramach 27 upamiętnień „zawołano po imieniu” 59 Polaków, którzy ratowali ponad 100 Żydów.

 

 

Źródło: https://www.brzostek.pl/asp/pl_start.asp?typ=13&menu=6&dzialy=6&akcja=artykul&artykul=5191