25 września 2026 roku w Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publicznej w Dębicy odbyło się Narodowe Czytanie „Dziadów” Adama Mickiewicza. Wydarzenie miało formę literacko-teatralnego widowiska z udziałem młodzieży, przedstawicieli instytucji, samorządu i lokalnej społeczności.
„Ciemno wszędzie, głośno wszędzie… bo Dębica Dziady czytać będzie!” – pod takim hasłem 25 września 2026 roku w Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publicznej w Dębicy odbyło się tegoroczne Narodowe Czytanie. Utwór Adama Mickiewicza wybrzmiał nie tylko jako jedno z najważniejszych dzieł polskiego romantyzmu, lecz także jako tekst wciąż żywy, poruszający i zdolny gromadzić wokół literatury różne pokolenia.
Literacko-teatralne widowisko w dębickiej bibliotece
Narodowe Czytanie w Dębicy przygotowano w formule łączącej literaturę, teatr, muzykę i obraz. Fragmenty poszczególnych części dramatu przeplatały się ze scenicznymi interpretacjami, a przestrzeń biblioteki na kilka godzin nabrała atmosfery tajemniczego świata Mickiewiczowskich Dziadów.
Spotkanie rozpoczął prolog z Adamem Mickiewiczem „przybywającym z zaświatów”. W tę postać wcielił się Wiesław Przybysz, wicedyrektor Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 w Dębicy. Było to symboliczne wprowadzenie publiczności w świat dramatu, w którym powracają pytania o pamięć, miłość, odpowiedzialność, wolność i los człowieka.
Młodzi artyści i sceniczna oprawa „Dziadów”
Jednym z najważniejszych elementów wydarzenia była rozbudowana część artystyczna, przygotowana z udziałem Grupy Artystycznej SAFO Miejskiego Ośrodka Kultury w Dębicy oraz Grupy Teatralnej „TALIA” z II Liceum Ogólnokształcącego im. ks. Jana Twardowskiego w Dębicy.
Młodzi wykonawcy wystąpili m.in. jako Guślarz, Pasterka, Józio i Rózia, Zosia, Widmo Złego Pana oraz towarzyszące mu ptactwo. W ten sposób stworzyli sugestywną inscenizację II części Dziadów. Obie grupy utworzyły także chór, który nadał jednemu z najbardziej rozpoznawalnych dzieł polskiej literatury szczególną teatralną oprawę.
Podziękowania skierowano do Katarzyny Lamberskiej-Kot, nauczycielki języka polskiego w II Liceum Ogólnokształcącym w Dębicy, autorki scenariusza i reżyserki Narodowego Czytania. Doceniono jej twórczą koncepcję, przygotowanie wykonawców, wrażliwość artystyczną oraz pracę włożoną w powstanie całego widowiska.
Obsada i interpretacje kolejnych części dramatu
W IV części Dziadów Gustawa zagrał Dawid Pikor, a w rolę Księdza wcielił się Jan Moskal.
Szczególnie mocno wybrzmiały również fragmenty III części dramatu. Piotr Moskal, reprezentujący Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej, wystąpił jako Konrad. Marcin Waniewski wcielił się w Frejenda, Głos Diabła oraz Literata II. Łukasz Paluch, Wiceprzewodniczący Rady Powiatu Dębickiego, zagrał ks. Lwowicza, a Dawid Cisło wystąpił jako Żegota.
Na scenie pojawili się także Paweł Hayn w rolach Jakuba i Zenona Niemojewskiego, Artur Getler jako Tomasz i Kamerjunkier, Bartosz Piechota jako Adolf oraz Tomasz Czapla, Dyrektor Muzeum Regionalnego w Dębicy, który stworzył przejmującą kreację Jana Sobolewskiego.
W scenach „Salonu warszawskiego” wystąpili również Grzegorz Nowacki jako Hrabia oraz Grzegorz Gawle w roli Jenerała.
Postacie Dam odegrały przedstawicielki Starostwa Powiatowego w Dębicy: Aneta Sękowska, Dyrektor Wydziału Kultury, Turystyki, Sportu i Promocji Starostwa Powiatowego w Dębicy, Anna Wilczyńska, Dyrektor Wydziału Edukacji Starostwa Powiatowego w Dębicy, oraz Bożena Klocek, Skarbnik Powiatu Dębickiego.
Szczególną rolę przyjął także Piotr Chęciek, Starosta Powiatu Dębickiego, który wcielił się w postać Wysockiego.
Organizatorzy podziękowali wszystkim wykonawcom za przyjęcie zaproszenia oraz odwagę wejścia w Mickiewiczowski świat. Dzięki ich interpretacjom klasyczny tekst stał się nie tylko lekturą, lecz także żywym spotkaniem z historią, emocjami i polską kulturą.
Wspólnota wokół literatury
Narodowe Czytanie po raz kolejny pokazało, że literatura potrafi łączyć przedstawicieli różnych środowisk, instytucji i pokoleń.
Szczególne słowa wdzięczności skierowano do Mateusza Kutrzeby, Burmistrza Miasta Dębicy, za współorganizację wydarzenia, życzliwość, wsparcie oraz zaangażowanie w inicjatywy budujące kulturalną wspólnotę miasta.
Podziękowania otrzymali również Piotr Chęciek, Starosta Powiatu Dębickiego, a także przedstawiciele Powiatu Dębickiego: Łukasz Paluch, Wiceprzewodniczący Rady Powiatu Dębickiego, Bożena Klocek, Skarbnik Powiatu Dębickiego, Aneta Sękowska, Dyrektor Wydziału Kultury, Turystyki, Sportu i Promocji, oraz Anna Wilczyńska, Dyrektor Wydziału Edukacji. Doceniono ich obecność, zaangażowanie i współtworzenie tegorocznego czytania.
Wyrazy wdzięczności przekazano także Grupie Artystycznej SAFO Miejskiego Ośrodka Kultury w Dębicy oraz Grupie Teatralnej „TALIA” z II LO im. ks. Jana Twardowskiego w Dębicy. Ich talent, energia, przygotowanie i sceniczna wrażliwość sprawiły, że Dziady zabrzmiały z wyjątkową siłą.
Organizatorzy podziękowali również wszystkim wykonawcom: Wiesławowi Przybyszowi, Dawidowi Pikorowi, Janowi Moskalowi, Piotrowi Moskalowi, Marcinowi Waniewskiemu, Łukaszowi Paluchowi, Dawidowi Cisło, Pawłowi Haynowi, Arturowi Getlerowi, Bartoszowi Piechocie, Tomaszowi Czapli, Grzegorzowi Nowackiemu, Grzegorzowi Gawle, Anecie Sękowskiej, Annie Wilczyńskiej, Bożenie Klocek oraz Piotrowi Chęćkowi.
Każda interpretacja, każde wypowiedziane słowo i każda obecność na scenie złożyły się na niepowtarzalny charakter spotkania.
„Duchometr”, „Herbatka z zaświatów” i Stół Guślarza
Narodowe Czytanie nie ograniczyło się wyłącznie do sceny. Przygotowano przestrzeń, która pozwalała uczestnikom jeszcze głębiej wejść w świat dramatu.
Na gości czekały m.in. „Duchometr”, „Herbatka z zaświatów”, Stół Guślarza oraz fotobudka „Ekipa z zaświatów”. Klimatyczna scenografia, światło, rekwizyty i dekoracje sprawiły, że cała przestrzeń wydarzenia nawiązywała do tajemniczego, pełnego symboliki świata Dziadów.
Było nastrojowo, chwilami mrocznie, ale przede wszystkim bardzo literacko.
Organizatorzy podziękowali wszystkim instytucjom i osobom wspierającym wydarzenie organizacyjnie i technicznie, zaproszonym gościom, przedstawicielom samorządu, kultury i oświaty, a także mediom towarzyszącym spotkaniu.
Szczególne podziękowania skierowano do publiczności: mieszkańców Dębicy, młodzieży, nauczycieli, czytelników oraz wszystkich miłośników literatury, którzy wzięli udział w wydarzeniu.
Narodowe Czytanie ma sens właśnie wtedy, gdy książka staje się pretekstem do spotkania człowieka z człowiekiem.
Do zobaczenia za rok!
Klasyka, która wciąż porusza
Tegoroczne spotkanie z Dziadami po raz kolejny udowodniło, że klasyka nie musi być odległa ani zamknięta wyłącznie na kartach podręczników. Może wzruszać, zaskakiwać, bawić, zachęcać do refleksji i budować wspólnotę.
Organizatorzy podziękowali wszystkim, którzy współtworzyli Narodowe Czytanie 2026 w Dębicy. Dzięki ich obecności inicjatywa ponownie zyskała wyjątkowy wymiar.
I choć tego dnia rzeczywiście było trochę „ciemno wszędzie, głucho wszędzie”, jedno pozostało pewne – w Dębicy Mickiewicz zabrzmiał naprawdę głośno.
