W piątkowy wieczór na spotkanie z Tomaszem Sudołem pracownikiem naukowym Oddziału IPN w Warszawie, przybyło kilkudziesięciu pasjonatów historii z Paszczyny, Pustkowa Os., Dębicy, Kolbuszowej, Mielca, Nowej Dęby, Strzyżowa i innych miejscowości.
Niezwykle interesujący wykład o istniejącym w latach 1940-1944 poligonie Wehrmachtu "Południe", połączony z prezentacją multimedialną, przeniósł słuchaczy do realiów tragicznych czasów II wojny światowej.
Warto w tym momencie dodać, ze Pan Tomasz Sudoł jest autorem monografii pt. „Poligon Wehrmachtu „Południe” 1940–1944” wydanej w 2019 roku przez Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie.
Pan Tomasz dość szczegółowo opisał początki, przebieg funkcjonowania, rodzaje i typy wojsk stacjonujących na poligonie, strukturę narodowościową przybyłych na poligon żołnierzy, ćwiczenia poszczególnych oddziałów i warunki bytowania żołnierzy niemieckich.
Podczas przedstawianej prelekcji nie zabrakło również szczegółów opisujących z detalami zasięg, rozmiar i strukturę organizacyjną tworzonego poligonu.
Część wykładu poświęcono także na przedstawienie wzajemnych relacji pomiędzy stacjonującymi żołnierzami niemieckimi, a miejscową ludnością. Omówiono bolesny temat wysiedleń i strat ludności zamieszkującej tereny poligonu.
Ukazano również działania wywiadowcze i dywersyjne polskiego ruchu oporu walczącego z niemieckimi wojskami na terenie poligonu "Południe" i wynikłe represje jakie spotykały Polaków.
Swoją opowieść o poligonie Wehrmachtu prelegent zakończył na czas likwidacji tego niemieckiego poligonu latem 1944 r., kiedy to te tereny zostały "wyzwolone" przez siły Armii Czerwonej 1 Frontu Ukraińskiego marszałka Iwana Koniewa.
W opisie funkcjonowania poligonu "Południe" Wehrmachtu, dało się również zauważyć szereg podobieństw i analogii do istniejącego równolegle na naszym terenie poligonu Waffen SS „Truppenübungsplatz Heidelager” w Pustkowie.
Spotkanie trwało blisko trzy godziny, a w kuluarowych dyskusjach poruszono wiele ciekawych, różnych tematycznie spraw.
To marcowe "Spotkanie z Historią" wniosło wiele ciekawych informacji i unikatowych danych, które poszerzyły wiedzę obecnych na wykładzie osób, o treści do tej pory mało albo wcale nie znane.
Zobacz także:
Marian Matkowski
Opiekun Ekspozycji Historyczno-Dydaktycznej przy Górze Śmierci w Paszczynie”
