Konferencja „Szkoła, która rozumie” w Dębicy o relacjach, neuroróżnorodności i języku

W Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publicznej w Dębicy odbyła się konferencja „Szkoła, która rozumie. Relacje, neuroróżnorodność i język we współczesnej edukacji”. Spotkanie poświęcono współczesnej szkole, dobrostanowi uczniów i nauczycieli, edukacji włączającej oraz językowi, który pomaga budować porozumienie.

Jak tworzyć szkołę, w której zdobywanie wiedzy łączy się z uważnością na drugiego człowieka? W jaki sposób patrzeć na różnorodność uczniów nie jak na przeszkodę, ale jako punkt wyjścia do odpowiedzialnej pracy edukacyjnej? Jak budować relacje wspierające rozwój i używać języka, który nie tworzy barier, lecz pomaga je przekraczać?

Właśnie wokół tych zagadnień skupiała się konferencja „Szkoła, która rozumie. Relacje, neuroróżnorodność i język we współczesnej edukacji”, zorganizowana 2 października 2026 roku w Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publicznej w Dębicy.

Było to spotkanie osób przekonanych, że dzisiejsza edukacja nie może ograniczać się wyłącznie do przekazywania wiedzy. Potrzebuje dialogu, uważności, rozumienia różnic, gotowości do stawiania pytań oraz odwagi w poszukiwaniu nowych rozwiązań.

Na zaproszenie Burmistrza Miasta Dębicy, Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Dębicy, Miejskiego Zarządu Oświaty w Dębicy oraz Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie w Bibliotece Głównej przy ul. Akademickiej 10 spotkali się nauczyciele, pedagodzy, psychologowie, dyrektorzy szkół i placówek oświatowych, a także osoby zainteresowane przyszłością edukacji.

Edukacja zaczyna się od człowieka

Współczesna szkoła działa w bardzo złożonej rzeczywistości. W jednej klasie uczą się dzieci i młodzież o różnych możliwościach, potrzebach, stylach uczenia się, tempie pracy, doświadczeniach i poziomie wrażliwości. Równocześnie nauczyciele mierzą się z wymaganiami systemu, podstawą programową, zmianami społecznymi, rozwojem nowych technologii oraz rosnącą świadomością znaczenia dobrostanu psychicznego uczniów.

Dlatego podczas konferencji w Dębicy na szkołę spojrzano szerzej — nie tylko przez pryzmat programu nauczania, ale przede wszystkim z perspektywy człowieka.

Uczestnicy rozmawiali o relacjach, dobrostanie, neuroróżnorodności, indywidualnych potrzebach uczniów, edukacji włączającej, przygotowaniu młodych ludzi do dorosłości i rynku pracy, a także o języku — jego zmianach, wpływie na relacje oraz roli w procesie edukacji.

Zaproszenie do Dębicy przyjęli eksperci łączący wiedzę teoretyczną z wieloletnią praktyką: Natalia Boszczyk, Małgorzata Piątkowska, Aneta Korycińska oraz Mateusz Adamczyk.

Szkoła troski i znaczenie relacji

Jako pierwsza wystąpiła Natalia Boszczyk — twórczyni Szkoły Dobrej Relacji, nauczycielka języka polskiego, psycholożka, trenerka, mentorka, tutorka i mediatorka.

Jej prelekcja zatytułowana „Czy ktoś jeszcze chce być w szkole? O Szkole Troski, relacjach i dobrostanie w edukacji” była ważnym głosem w dyskusji o potrzebach uczniów i nauczycieli.

Natalia Boszczyk podkreślała, że szkoła nie jest jedynie miejscem realizowania podstawy programowej. To przestrzeń spotkania ludzi, budowania więzi, doświadczania sukcesów i porażek, uczenia się odpowiedzialności, wyznaczania granic oraz funkcjonowania w grupie.

Relacja nie jest więc dodatkiem do edukacji, lecz jednym z jej podstawowych filarów.

W centrum refleksji prelegentki znajduje się człowiek — jego potrzeby, emocje, granice i relacje z innymi. W swojej pracy pokazuje ona, że podmiotowe traktowanie ucznia nie oznacza rezygnacji z wymagań. Chodzi o poszukiwanie takich metod pracy, które pozwalają łączyć rozwój z poczuciem bezpieczeństwa.

Wystąpienie zachęcało nie tylko do zastanowienia się nad sytuacją ucznia, lecz także nad kondycją nauczyciela. Trudno bowiem tworzyć szkołę troski bez troski o osoby, które każdego dnia ją współtworzą.

Różne umysły i różne potencjały

Kolejną perspektywę zaprezentowała Małgorzata Piątkowska z Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie — psycholog, psychotraumatolog, pedagog specjalny, wykładowca i trener oświaty.

Jej wykład „Różne umysły – różne potencjały. Model kompetencji w przygotowaniu osób neuroróżnorodnych do rynku pracy” skierował uwagę uczestników ku przyszłości młodych ludzi.

Edukacja nie kończy się wraz z ostatnim szkolnym dzwonkiem. Jej zadaniem jest również przygotowanie młodego człowieka do możliwie samodzielnego, świadomego i aktywnego funkcjonowania w dorosłym życiu.

Prelegentka zwróciła uwagę na potrzebę rozpoznawania potencjału osób neuroróżnorodnych, wzmacniania ich mocnych stron oraz rozwijania kompetencji ważnych na kolejnych etapach edukacji, życia społecznego i zawodowego.

To szczególnie istotne w świecie, w którym coraz wyraźniej dostrzega się, że różnych sposobów myślenia, uczenia się i przetwarzania informacji nie należy sprowadzać do jednego schematu.

Szkoła przyszłości nie powinna pytać wyłącznie: „Czego uczeń nie potrafi?”. Równie ważne są pytania: „Co potrafi?”, „W czym jest dobry?” i „Jak możemy pomóc mu rozwinąć ten potencjał?”.

Neuroróżnorodność a podstawa programowa

Po przerwie uczestnicy spotkali się z Anetą Korycińską — Babą od polskiego, jedną z najbardziej rozpoznawalnych popularyzatorek wiedzy o języku, literaturze, edukacji i neuroróżnorodności.

Temat jej wystąpienia był bardzo konkretny i bliski codziennej pracy nauczycieli: „Jak pogodzić uczniów neuroróżnorodnych i podstawę programową”.

Prelegentka stawiała pytania o to, jak realizować wymagania systemowe, nie tracąc z pola widzenia człowieka; jak prowadzić lekcję, gdy uczniowie różnią się sposobem koncentracji, zapamiętywania, przetwarzania informacji i reagowania; oraz jak zachować wymagania, pozostając jednocześnie elastycznym.

Aneta Korycińska pokazała, że te obszary nie muszą się wzajemnie wykluczać. Neuroróżnorodność nie oznacza rezygnacji z celów edukacyjnych. Oznacza świadomość, że do tego samego celu nie wszyscy muszą dochodzić identyczną drogą.